Хүүхдийн шүдний эрүүл мэнд

Угжны цоорол гэж юу вэ? Хэрхэн сэргийлэх вэ?

defaultNick — Fri, 15 May 2015 14:40:37 GMT

Хэдийгээр танай хүүхдийн сүүн шүд тодорхой хугацааны дараа байгын шүдээр солигдох хэдий ч түүнийг зөнд нь орхичихож болохгүй бөгөөд цоорол үүсэхээс урьдчилан сэргийлэх нь чухал. Балчир болон хөлд орж буй насны хүүхдийн шүдний цоорлыг угжны цоорол (Baby Bottle Tooth Decay) эсвэл эрт үеийн шүдний цоорол (Early Childhood Caries) гэж нэрлэх нь бий.

Хүүхдийн шүд эрүүл, бат бөх байх нь хоол хүнсийг сайн зажлаж идэх, үг авиаг зөв тод хэлэх, инээхэд чухал өнөлөөтэй юм. Хүүхдийн сүүн шүд эрүүл бол байнгын шүд эрүүл зөв шүдлэнэ. Энэ нь нялх хүүхдүүдийн амны хөндийн арчилгааг зөв хийх нь байнгын шүд эрүүл зөв шүдлэхэд тусалдаг болохыг харуулна.

Угжны цоорол гэж юу вэ?
Хүүхдийн угжны цоорол нь түүний үүдэн бүлэг шүднүүд тэр чигтээ цоорсон байдлаар мэдэгддэг ч үзлэгээр бусад шүднүүд нь ч мөн цооролд өртсөн болохыг илрүүлдэг.
Угжны цоорол үүсгэх маш олон шалтгаан бий. Нэг томоохон шалтгаан нь сахар агуулсан сүүн тэжээлийг удаан хугацаанд хүүхдийн аманд байлгах юм. Энэ нь хүүхдийг угж хөхүүлж унтуулах аль эсвэл тайвшруулах зорилгоор аманд нь соосго хөхүүлэх зэрэгт үүсдэг.
Шүдний цоорол үүсгэгч эрсдэлт нянгууд ихэнхдээ эхний удаа эхийн амнаас шүлсээр дамжин хүүхдэд дамжин халдварласан байдаг. Хүүхдийн хоолны халбага эсвэл соосго зэргийг эхчүүд амандаа хийсний дараа хүүхдэдээ хөхүүлэх, хоолыг амандаа хөргөж өгөх, хатуу хоол хүнсийг зажлаж өгөх зэрэгт эхийн амнаас цоорол үүсгэгч нянгууд хүүхдэд дамжин халдварладаг.

Хэрэв танай хүүхэд фторын орц нормыг хангалттай хэмжээнд авч чаддгүй бол шүдний цоорол үүсэх магадлал төдий хэрээр нэмэгдэнэ гэсэн үг юм. Хэдийгээр угжны цоорол үүсэх магадлал өндөр байдаг ч түүнээс сэргийлж болдог нь сайн талтай юм.

Угжны цоорлоос хэрхэн сэргийлэх вэ?
Хамгийн чухал нь хүүхдэдээ шүдний цоорол үүсгэгч нян халдаахаас сэргийлж байх хэрэгтэй. Иймд хүүхдийн хоол иддэг халбага, сэрээ, угж, соосго зэргийг амандаа хийхээс зайлсхийж хоолоо идсэний дараа маш сайн угааж цэвэрлэж байх хэрэгтэй.
Хүүхдийн сүүн шүд нь дөнгөж цухуйснаас нь авхуулаад 3 нас хүртэл хүүхдэд тохирсон жижиг шүдний сойзоор фтортой оог маш бага хэмжээгээр (цагаан будуу, буудайн ширхэг шиг) тавьж шүдийг нь угааж өгч байх нь чухал.

3-6 насны хооронд фтортой ооны хэмжээг жаахан нэмж вандуйны хэмжээтэй оо түрхэж шүдийг нь угааж өгч байх хэрэгтэй.
Хүүхдийг болж өгвөл хөхөөр хоолох нь чухал. Хүүхдийн угжинд чихэртэй ус, жүүс, ундаа хийж угжихаас аль болох зайлсхийх нь чухал.
Хүүхдийг угж өгч унтуулах биш унтахаас нь өмнө угж хөхүүлж байх хэрэгтэй. Хэрэв хүүхэд тань соосго хөхдөг бол түүнийг нь байнга сайтар цэвэрлэсний дараа аманд нь хийж байх хэрэгтэй бөгөөд сахар болон зөгийн баланд дүрж огт болохгүй.

Эхний төрсөн өдрийг нь далимдуулан хүүхдээ аягаар хоол иддэг болгохыг зорих хэрэгтэй. Хүүхдээ багаас нь эрүүл зөв хооллох хэвшилд сургаж өгөх нь чухал.
Ер нь хүүхдийнхээ анхны шүд цухуймагц хүүхдийн эмч дээр очиж хүүхдийн эрүүл мэндийн байдлыг шалгуулахын зэрэгцээ шүдний эмчид авч очиж эмчийн хяналтанд оруулан хүүхдийн шүдний арчилгаа, эрүүл зөв хооллолтын талаар зөвлөгөө авах нь чухал.

Өглөөний цагаар дотор муухайрах

defaultNick — Wed, 13 May 2015 11:24:58 GMT

Өнөө үед жирэмсэн үедээ өглөөний цагаар дотор муухайрч эвгүйрхдэг эмэгтэйчүүдийн эзлэх хувь нийт эмэгтэйчүүдийн 80%-д хүрээд байна.

Үнэхээр өглөөн цагаар дотор муухайрч, хордлого өгч яая даа гэж байгаа эмэгтэйд шүдний асуудал нь хойш тавьж болох дараа шийдэх асуудлуул шиг санагддаг нь аргагүй юм. Гэвч энэ үедээ тээр шаалгүйгээр шүдэндээ анхаарах нь сүүлд үүсэж болох олон асуудлуудаас сэргийлж өгнө гэдгийг ойлгох нь чухал.

Хэрэв та хордлого өгч байх үедээ ойр ойрхон огиулж, гулгиж байгаа бол таны амны хөндийд ходоодны маш хүчтэй хүчил ялгарсанаас шүд тань элэгдэлд өртөх эрдэлд орж байна гэсэн үг.

Иймд шүдээ элэгдэлд өртөх эрсдлээс сэргийлэхийн тулд дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй

Огиулж гулгисныхаа дараа тэр дор нь шүдээ сойзоор угааж огт болохгүй. Ходоодны шүүрэлд ялгарах маш хүчтэй хүчил нь таны шүдэнд хүрсэн даруйд пааланг идэж зөөллөх бөгөөд тэр үед нь сойзоор угаавал паалангийн гадаргуу зулгарч гэмтэх болно. Гулгисны дараа цаг орчим хүлээсний эцэст шүдээ угааж болно
Гулгиж бөөлжсөний дараа амаа усаар зайлах нь амнаас хүчлийг зайлуулахад туслах болно.
Шүдндээ фторт оог маш нимгэн түрхэж өгөх спирт агуулаагүй фтор бүхий ам зайлагчаар амаа зайлах нь ходоодны хүчлийг саармагжуулахад туслана.
Энэ талаараа өөрийн шүдний эмчтэй зөвлөж зөвлөгөөг нь авах хэрэгтэй

Амттанд хорхойсоод байвал яах вэ?

defaultNick — Wed, 13 May 2015 11:06:21 GMT

Хэдийгээр жирэмсэн болсон үед хоол хүнсэнд дургүй болж зарим үед хархаас огиудас хүрдэг ч зарим нэг төрлийн хүнсэнд бүр илүү хорохойсч ирдэг. Хэрэв та чихрийн төрлийн амттанд хорхойсч байгаа бол энэ нь таны шүдийг цооролд өртөх эрсдэлд оруулж байгааг анхаараарай. Чихрийн хэрэглээг хасаж үнэхээр чадахгүй бол аль болох сахар бага агуулсан зүйлсийг сонгон хэрэглэх нь зөв.

Амттанаар л хорхойгоо дарахгүй бол болохгүй байгаа бол эрүүл мэндэд ашиг тустай амттан жимс, иогурт тараг хэрэглэхийг хичээх хэрэгтэй. Боломжтой бол амттан идэх цагаа хоол идэх үетэйгээ аль болох ойртуулж хоол идсэний дараа шүдээ сайтар угааж хэвших хэрэгтэй. Хэрэв хоол идэх цагтайгаа ойртуулж үнэхээр боломгүй бол амттан илсэнийхээ дараа амаа цэвэр усаар эсвэл сүүгээр зайлах хэрэгтэй. Энэ нь таны шүдийг амттан чихрийн хэрэглээнээс болж үүсэх цооролд өртөх эрсдлийг бага ч атугай бууруулж өгөх болно.

Та хүүхэдтэй болохоор шийдсэн бол

defaultNick — Tue, 12 May 2015 00:49:20 GMT

Жирэмсний явцад амны хөндийгөө арчилж эрүүл байлгана гэдэг бол таны хувьд хоол идэх дур нэмэгдэж өлсөх, өглөө дотор муухайрах жирэмсний хордлоготой харьцуулбал тийм ч чухал биш мэт санагдаж байж болох юм. Гэвч мэргэжлийн судалгааны байгууллагууд жирэмсний явцдаа амны хөндийн эрүүл мэндийг сахин хамгаалах нь ирээдүйд төрөх хүүхдийн эрүүл мэндэд маш чухал зүйл юм гэдгийг тогтоосон байдаг.

Та бол хүүхдэдээ амны хөндийн эрүүл мэндийн зөв дадал хэвшилтэй болоход нөлөөлж чадах хамгийн гол хүн юм. Иймд өөрийн амны хөндийн эрүүл мэндийг байнга тордон арчилах нь ирээдүйн хүүхдийн тань шүдний цооролд өртөх магадлалыг тэр хэмжээгээр буулгаж өгнө гэдгийг ямагт санаж байх нь чухал.

Хэрэв та хүүхэдтэй болохоор төлөвлөж байгаа бол юуны урьдаар шүдний эмчид очиж амны хөндийн иж бүрэн шинжилгээ өгөх хэрэгтэй. Жирэмсний явцадаа шүдний эмчийн хяналтанд тухай бүрт нь шүдний эрүүл мэндийн үйлчилгээ авч байх хэрэгтэй.

Хэрэв та нэгэнт жирэмсэн болчихсон байгаа бол шүдний эмчид очихоос бүү зайлсхийгээрэй. Таны шүд болон буйл эрүүл байх нь маш чухал асуудал юм шүү. Шүдний эмчтэйгээ зөзвлөж хэдийд үзлэгт хамрагдахаа төлөвлөх хэрэгтэй. Ихэнх шүдний эмч нарын хувьд жирэмсний эхний 3 сараас хойш цаг өгөх болов уу. Учир нь энэ үед ихэнх эмэгтэйчүүдийн жирэмслэлтийн хордлого хэвийн болдог.

Шүд эрүүл байлгахын тулд хүүхдийн хоол хүнсэнд юуг анхаарах вэ?

defaultNick — Sun, 10 May 2015 10:32:55 GMT

Чихэр, печень, ундаа, жүүс зэрэг нүүрс ус агуулсан хоол хүнс нь шүд цоорох өвчин үүсгэдэг болохыг судалгаагаар тогтоосон. Ялангуяа эдгээр амттанг ойрхон давтамжтайгаар удаан хугацааны турш хэрэглэвэл шүд цоорох өвчин үүсгэх шалтгаан болж өгнө. Учир нь таны хүүхдийн амны хөндийд байгаа цоорол үүсгэгч нян бактериуд эдгээр нүүрс усны төрлийн бүтээгдхүүнүүдээр хооллож хүчиллэг бүтээгдэхүүн ялгаруулах бөгөөд эдгээр хүчил нь хүүхдийн шүдний гадаргууг түлж гэмтээн шүдний эрдсийг алдагдуулсанаар шүдний гадаргууд цоорол үүсдэг. Ууталж савласан бэлэн бүтээгдэхүүнүүд тухайлбал амтат жигнэмэг, шарсан төмс зэрэг нь их хэмжээний нүүрс ус агуулдаг. Иймд савласан бүтээгдэхүүнийг хүүхдэдээ өгөхийн өмнө тухайн бүтээгдэхүүний баглаа боодол дээрх орц нормыг харах хэрэгтэй. Нүүрс ус болон сахарын агууламж өндлөртэй бүтээгдэхүүнийг хүүхдэдээ өгөхөөс аль болох зайлсхийх хэрэгтэй.

Гэхдээ нүүрс ус агуулсан бүтээгдэхүүнийг бүгдийг хүүхдэдээ идүүлэхэс татгалзана гэдэг бол тийм ч амархан хэрэгжих зүйл биш тул шүдний мэргэжилтнүүд шүд цоорох өвчинөөс сэргийлэх дараах санамжийг гаргасан байна.

Хүүхдээ нүүрс ус болон чихэр бага агуулсан кальци болон бусад ашигтай бүтээгдэхүүнүүд агуулсан хүнсэнд дуртай болгох хэрэгтэй
Болж өгвөл эрүүл амттан буюу жимс, сүүн төрлийн бүтээгдэхүүн түлхүү хэрэглэх
Болж өгвөл шинэ жимс хүнсний ногоогоор хоол хийж өгөх, бор мах, бүдүүн ширхэгтэй гурилан бүтээгдэхүүн өгөх
Газтай ундаа, жүүс, чихэр, шоколад амттаны хэрглээг нь хязгаарлаж тодорхой хоногийн тодорхой цагт идүүлэх гэх мэт

Хүүхдийнхээ шүдийг өглөө оройд өөрөө угааж цэвэрлэж өгөхийн зэрэгцээ хяналт тавьж байх хэрэгтэй. Эрүүл хоол хүнсэнд хамаардаг олон төрлийн бүтээгдэхүүнүүд чихэрийн өндөр агууламжтай байдаг гэдгийг мэдэж байх нь чухал. Талх, гоймон, жигнэмэг зэрэг цардуул агуулсан бүтээгдэхүүнүүд, зарим жимс, сүү, сүүн төрлийн (хөхний сүү ч хамаарна) бүтээгдэхүүнүүд цэвэрлэхгүй л бол хүүхдийн амны хөндийд өнгөр үүсгэж нян бактер үржих таатай орчин болдог гэдгийг ямагт санах хэрэгтэй.

Нэг зайлшгүй чухал анхаарах зүйл нь хүүхэд тань эрүүл хоол хүнс хэрэглэдэг ч тэр нь заавал амны ариун цэвэр сахих ажилбартай хавсарч байж л хүүхдийн шүд эрүүл байна. Иймд цаг тухай бүрт нь зааврын лагуу хүүхдийнхээ шүдийг угааж өгөх, шүдний завсрыг нь цэвэрлэх, тогтмол амны хөндийг нь хянаж шалгаж байх нь чухал. Өдөр тутам амны ариун цэврийг чанд сахих нь шүд цоорох өвчнөө сэргийлэх хамгийн гарын дор хялбар бөгөөд зөв арга зам юм шүү.

Хүүхдийн шүд хорхойтох өвчин

defaultNick — Thu, 07 May 2015 10:24:04 GMT

Нялх хүүхдийн шүд дөнгөж цухуйсан цагаасаа л шүд хорхойтох өвчинд нэрвэгдэх эрсдэл дунд байдаг гэдгийг сайтар санаж байх нь чухал. Хүүхдийн шүдийг гэмтээж үүсгэдэг өвчнийг хүүхдийн эрт үеийн шүд цоорох өвчин (Early Childhood Caries) гэж олон улсад нэрлэдэг. Та бүхэн гадаад эх үүсвэрээс мэдээлэл авч байх үед ECC гэсэн товчилсон томьёолол гарвал тэр нь хүүхдийн эрт үеийн шүд цоорох өвчний товчилсон нэршил юм.

Хүүхдийг эрт үеийн шүд цоорох өвчинөөс сэргийлэхийн тулд дараах зүйлсийг баримтлах нь чухал

Хэрэв хүүхэд тань шүдэлсэн бол шөнө унтах үед нь ойрхон давтамжтай хөхөөр хооллох, сүү болон чихэр агуулсан нэмэлт тэжээл, жимсний шүүс агуулсан ундаа зэргийг агуулсан угжаар угжиж унтуулахаас аль болох зайлсхийх хэрэгтэй. Хүүхдийн амны хөндийд байх нян бактериуд нь тухайн угжны сүүнд байх чихрээр хооллосны улмаас хүчил ялгаруулж уг хүчил нь хүүхдийн шүдний гадаргууг түлж гэмтээснээс хүүхдийн шүдний цоорол үүсэх шалтгаан болдог.
1 настайгаас нь хүүхдээ зориулалтын аягаар юм уулгаж сургах хэрэгтэй
Хүүхдээ унтахаар хэвтэх үедээ орондоо угж хөхөхийг бүү зөвшөөр. Хүүхдийг биеэ даахтай болмогц унтах үед нь ам цангавал уулгах зорилгоор угжинд нь цэвэр ус хийж тавьж болно.
Хэрэв хүүхэд чинь унтахдаа заавал ямар нэг юм хөхөж унтахгүй бол уйлагнаад байдаг бол угжны оронд соосго хөхүүлсэн нь дээр.
Хэрэв хүүхэд тань унтахдаа заавал хөхөө хөхөх юмуу угж хөхдөг зуршилтай бөгөөд өөр зүйлд сатаардаггүй бол хөхөө хөхүүлэх болон угжийг аманд хийхийн өмнө усаар норгосон хөвөнгөөр шүднүүдийг нь сайтар цэвэрлэж өгөх хэрэгтэй.
1 ой гарантай хүүхдийг өдөр ч шөнө ч хөхөөр эсвэл угжаар хооллох нь хүүхдийн эрт үеийн шүд цоорох өвчин үүсэхэд нөлөө үзүүлнэ. Хүүхэд тань заавал шөнө хөхөөр хооллох шаардлагатай байгаа эсэх талаар эх хүүхдийн эмчид хандаж зөвлөгөө авж болно.
Хүүхдийг ойр ойрхон хөнгөн чанарын идэх юм өгөхөөс зайлсхийх хэрэгтэй. Өдөрт 3 удаагийн хоол 2 хөнгөн чанарын идэх юм өгөхөд хангалттай гэж үздэг.
Хэрэв хүүхдийн тань шүлс ялгаралт багассаны улмаас ам хуурайших хандлагатай бол энэ нь эрт үеийн цоорол үүсгэх маш том эрсдэлт хүчин зүйл болно. Иймд хүүхдийнхээ амыг хуурайших хандлагатай гэж таамаглаж байгаа бол хүүхдийн эмч болон шүдний эмчид үзүүлж зөвлөгөө авах нь чухал
Мөн манай сайтын хүүхдийн амны эрүүл ахуй буланг үзэж хүүхдийн шүдийг хэрхэн угааж өгөх, амны хөндийн эрүүл ахуй хэрхэн сахих талаарх мэдээллийг уншина уу

Хуруугаа хөхөх зуршил

defaultNick — Thu, 07 May 2015 01:26:35 GMT

Хуруугаа хөхөх нь балчир насны хүүхдүүдэд тохиолддог төрөлхийн рефлексээр нөхцөлддөг буруу зуршил юм. Ихэнх хүүхдүүд 2-4 насны хооронд энэ буруу зуршлаа өөрөө хаядаг.

Гэвч зарим хүүхдүүд энэ зуршлаасаа тийм ч амар салдаггүй бөгөөд дээрх наснаас үргэлжлүүлэн хуруугаа хөхсөөр байвал энэ нь байнгын шүдний хөгжилтөнд нөлөөлж байнгын шүдний гажиг үүсгэх шалтгаан болдог. Түүнчилэн хэл авианы хөгжилд сөргөөр нөлөөлх бөгөөд “с” “з” авиаг буруу дуудах аль эсвэл дуудж чадахгүй байхад хүргэдэг.

Хүүхдээ хуруугаа хөхөх зуршлаас аль болох эрт татгалзуулах арга хэмжээ авах хуруугаа хөхөгүй болохыг нь аль болох урамшуулан дэмжиж өгөх хэрэгтэй. Хэрэв бага сургуулийн 1-р ангид орох насан дээрээ хуруугаа хөхөх зуршлаас салаагүй бол түүнийг шүдний мэргэжилтэн дээр дагуулан очиж заавар зөвлөгөө авах хэрэгтэй. Ховор тохиолдолд энэ зуршлаас салахын тулд хүүхдийн сэтгэлзүйчид хандах тохиолдол бий.

Сүүн шүд шүдлэлтийн үед үүсэх таагүй байдал

defaultNick — Thu, 07 May 2015 01:12:53 GMT

Сүүн шүд буйлнаасаа цухуйж эхлэхийг бид шүд шүдлэж байна гэж хэлдэг. Ихэнх хүүхдэд сүүн шүд шүдлэх явцад зарим нэг таагүй мэдрэмж төрдөг. Үүнийгээ хүүхэд өөрөө хэлж чадахгүй ч сайн ажиглавал дараах шинж тэмдэгүүд илэрдэг.

Ойр ойрхон уйлагнах, уцаарлах
Бага зэрэг халуурах
Хацар нь үл мэдэг улайж шүлс нь гоожих
Хоол эсвэл хөхөө хөхөө болих
Баас нь бага зэрэг шингэрэх
Тоглоомоо хөхөх эсвэл мэрэх
Шүд шүдлэж байгаа талынхаа чихийг нухлах

Сүүн шүд шүдлэх үед хүүхдэд үүсэж буй таагүй мэдрэмжийн үед ямар арга хэмжээ авбал зүйтэй тухай шүдний мэргэжилтнүүд дараах байдлаар зөвлөж байна.

Гараа сайтар угаагаад цэвэр хуруугаараа хүүхдийн шүд шүдлэх гэж буй ялимгүй цайрсан буйлыг зөөлөн илж массаж хийж өгөх
Хүүхдэдээ зөөлөн резинэн тоглоом өгч зажлуулах. Зориулалтын резинэн тоглоомыг зажлуулахын өмнө хөргөгчинд бага зэрэг хөргөж өгвөл шүд шүдлэх үеийн таагүй байдлыг намжаахад нэмэр болно.
Чихэргүй хатаасан талх юмуу ямар нэгэн зажлууртай хоол хүнс өгч зажлуулах

Хэрэв дээрх шинж тэмдэгүүд арилахгүй удаан хугацаагаар үргэлжилвэл хүүхдээ шүдний эмчид үзүүлээрэй. Хэзээ ч эмчийн заавар зөвлөгөөгүйгээр дур мэдэн өвчин намдаах эм хэрэглэж болохгүй гэдгийг анхаараарай.

Сүүн шүд

defaultNick — Thu, 07 May 2015 00:43:34 GMT

Хүүхдийг балчир насанд нь шүдэлдэг шүдийг монголчууд цахиур гэдэг бол мэргэжлийн нэр томьёонд сүүн шүд гэж тусгасан байдаг. Сүүн шүд нь хүүхдийг хоол хүнсийг зажлаж бутлах, зөв тод ярьж сурахад маш чухал үүрэгтэй шүд юм. Сүүн шүд нь дараагийн байнгын шүд ургах зайгаа буйланд хадгалан авч үлдсэн байдаг. Сүүн шүдний эх үүсвэр нь хүүхдийг хэвлийд бойжиж байх үед эрүүний ясанд нь хэлбэржиж төрсөний дараа эхний шүд нь 5 юмуу 6 сартай байхад нь цухуйж эхэлдэг. Гэвч тухайн хүүхдийн бие организмын онцлогоос шалтгаалан зарим хүүхдэд эрт цухуйдаг бол азримд нь бараг нэг ойтой байхад нь оойтож ургах нь ч бий.

Хүүхдийн 2-3 насны хооронд сүүн шүднүүд бүрэн шүдэлж дуусах бөгөөд энэ үед буйланд 20 ширхэг шүд ургасан байдаг. Анхны сүүн шүд нь цухуйж гарсанаас хойш боломжтой бол 6 сарын дотор аль эсвэл анхны төрсөн өдрөө тэмдэглэх үед нь ч юмуу хүүхдээ шүдний эмчид дагуулан очиж шүдний эмчийн хяналтанд оруулах хэрэгтэй.

Сүүн шүд шүдлэлт болон шүд унах хугацааг нарийвчилан харахыг хүсвэл дээрх зурган дээр дарж томруулж үзнэ үү

Хүүхдийн шүдний завсрыг цэвэрлэх

defaultNick — Wed, 06 May 2015 11:19:49 GMT

Хэрэв таны хүүхэд хоёр ой хүрсэн бол та хүүхдийнхээ шүдийг завсрын утас хэрэглэж цэвэрлэж эхлэх хэрэгтэй. Шүдний завсарыг утсаар цэвэрлэх нь шүдний завсар хооронд хуримтлагддаг сойзоор угаахад арилдаггүй нян бактерийг арилгах бөгөөд энэ нь шүд болон эргэн тойрны буйлыг эрүүл байхад маш том нэмэр болно. Шүдний завсрыг ойрхон ойрхон бус ч долоо хоногтоо ядаж хоёр удаа шүдний завсрын утсаар цэвэрлэж өгч байх хэрэгтэй.

Шүдний завсрын утсаа шүд хооронд оруулан дээш доош нь аажим хөдөлгөж цэвэрлэх бөгөөд буйлруу огцом хүчээр дарж болохгүй. Завсрыг цэвэрлэсний дараа хүүхдийн амыг усаар зайлуулаад дараа нь шүдийг сойзоор угаана. Сойзоор угаасны дараа ч завсрыг цэвэрлэж болох бөгөөд аль нь илүү эвтэйхэн байна тэр дарааллаараа гүйцэтгэж болно.

Хэрэв танд шүдний завсрыг цэвэрлэхэд бэрхшээлтэй байгаа бол өөрийн үзүүлдэг шүдний эмчээсээ хэрхэн цэвэрлэдэг талаар зааварчилгаа авах хэрэгтэй.